پایان نامه گزارش علمی پژوهش انجام شده است، از این رو بایستی در عین جامع بودن مختصر و مفید باشد. دروس پروژه و سمینار کارشناسی ارشد به غیر از فقدان بخش نوآوری از لحاظ محتوایی و یا شکلی مشابه با پایان نامه است.
نکاتی که از لحاظ محتوایی می بایست در نگارش پایان نامه رعایت گردد:
یک پایان نامه به ترتیب شامل بخشهای زیر می باشد:
صفحات آغازین
- بسم ا…
- صفحه عنوان پایان نامه (طبق فرم پیوست مندرج در قالب پایان نامه – فایل انتهای صفحه)
عنوان تصويب شده با عنوان درج شده در پايان نامه بايد عيناً يکی باشد. - صورتجلسه دفاع و تائیدیه اعضای هیئت داوران حاضر در جلسه دفاع (طبق فرم پیوست مندرج در قالب پایان نامه – فایل انتهای صفحه)
- تقدیم (در یک صفحه)
- تشکر وقدردانی (در یک صفحه)
- چکیده ( حداکثر 300 کلمه شامل حداکثر 5 کلمه کلیدی ، ترجیحا” در یک صفحه شامل اشاره ای مختصر به اهمیت موضوع، روش تحقیق، نتایج و یافته ها)
فهرست
- فهرست مطالب
- فهرست اشکال (تمام اشکال با ذکر عنوان باید شماره گذاری شوند)
- فهرست جداول (تمام جداول با ذکر عنوان و رفرنس باید شماره گذاری شوند)
- فهرست علائم اختصاری
فصول پایان نامه
- مقدمه (در حدود 10 تا 20 صفحه)
در این فصل شرح مختصری از موضوع تحقیق و اهمیت آن با اشارهای کوتاه به روش و مراحل تحقیق داده می شود که می بایست شامل این موارد باشد: تاریخچه ی موضوع، اهمیت موضوع، سوالات یا فرضیات، هدف تحقیق، روش تحقیق و مراحل تحقیق. - مروری بر منابع (حدود 40 الی 50 صفحه)
هدف از این بخش، بررسی و طبقه بندی یافته های دیگر محققان در سراسر دنیا و همچنین تعیین و شناسایی خلأهای تحقیقاتی می باشد. - روش تحقيق (حدود 10 الی 20 صفحه)
این فصل شامل اطلاعات و دادههایی است که بر پایة آن تحلیل داده ها صورت میگیرد. در این فصل علت انتخاب روش و تشریح کامل روش تحقیق ذکر می شود. - نتایج و تفسیر آنها (30 الی 40 صفحه)
این فصل تماماً شامل یافته ها و ماحصل مطالعات شخص پژوهشگر است. - جمع بندی و پیشنهادها (حدود 10 تا 20 صفحه)
در این فصل خلاصه ای از یافتههای تحقیق جاری ذکر می گردد که شامل جمع بندی، نوآوری و پیشنهادها می باشد.
منابع و ماخذ
- هر جملهای که در یک پایان نامه نوشته میشود یا یک جمله کاملاً بدیهی است یا باید دلیل آن بیان شود و یا اینکه باید به منبعی که آن موضوع را نقل یا اثبات کرده، ارجاع داده شود.
- کلیه مراجعی که در متن ذکر شده اند، باید در فهرست مراجع با مشخصات کامل نوشته شوند.
- تمام جداول، اشکال و فرمول ها اگر مربوط به کار خود دانشجو نیست باید با ذکر مرجع در متن آورده شوند.
- استاندارد رفرنس دهی در متن و فهرست مراجع باید یکسان باشد.
پیوستها (در صورت نیاز)
موضوعات مرتبط با متن گزارش پایان نامه كه در يكی از گروههای زير قرار میگيرد، در بخش پيوستها آورده شوند:
1- اثبات های رياضی يا عمليات رياضی طولانی.
2- داده و اطلاعات نمونه (های) مورد مطالعه (Case Study) چنانچه طولانی باشد.
3- نتايج كارهای ديگران چنانچه نياز به تفصيل باشد.
4- مجموعه تعاريف متغيرها و پارامترها، چنانچه طولانی بوده و در متن به پایان نرسيده باشد.
صفحه پایانی
- چکیده انگلیسی
چکیده انگلیسی باید تا حد امکان ترجمه چکیده فارسی و شامل کلمات کلیدی باشد. - صفحه عنوان انگلیسی
نکاتی از لحاظ نگارشی می بایست در نگارش پایان نامه رعایت گردد:
1- نگارش صحیح
سادهنویسی: سادگی از ضروريات يك نوشته است. نويسنده بايد ساده، روان و در عين حال شيوا و رسا بنويسد و عبارات مبهم، جملات پيچيده و كلمات نامأنوس در نوشته خود بهكار نبرد.
رعایت نكات دستوری و نشانهگذای: در سراسر پایان نامه بايد قواعد دستوری رعايت شود و اركان و اجزای جمله در جای مناسب خود آورده شود.
فارسی نويسی: در حد امكان بایستی به جاي كلمات غيرفارسی از معادل فارسی آنها استفاده نمود، بهويژه در مواردی كه معادل فارسی مصطلح و رايج است. در اينگونه موارد چنانچه احتمال عدم آشنايی خواننده با معادل فارسی وجود دارد، در اولين ظهور كلمه فارسی، اصل غيرفارسی آن بهصورت پاورقي آورده شود.
رعایت املای صحيح فارسی: رعایت املای صحیح فارسی به مطالعه و درک راحتتر نوشتار کمک می کند. از این رو بایستی از اشتباه های املایی و دستوری رایج همچون به کارگیری فعل، عدم رعایت نیم فاصله در عبارات دو کلمهای و به کارگیری از همزه در نوشتار و … پرهیز شود.
رعایت قواعد نشانهگذاری: منظور از نشانهگذاری بهکاربردن علامتها و نشانههایی است که خواندن و فهم درست یک جمله را ممکن و آسان میکند. این موارد شامل به کارگیری صحیح ویرگول، نقطه، دونقطه، گیومه، نشانه پرسشی، خط تیره و پرانتز است.
2- سبک ها و قلم ها
اندازه و سبك قلمهای فارسی و انگلیسی قابل استفاده در قسمتهای مختلف پایان نامه در جدول ذیل آمده است:
قلم انگلیسی
| موقعیت استفاده از قلم | انداره قلم | درشتی (Bold) |
| متن | Times New Roman 12 | |
| متن پاورقی | Times New Roman 8 | |
| متن جداول | Times New Roman 12 | |
| متن اشكال | Times New Roman 12 | |
| مراجع (قسمت عادی) | Times New Roman 10 | |
| مراجع (قسمت پررنگ) | Times New Roman 12 | بله |
| توضيحات كد برنامهنويسی | Courier New 10 | |
| كد برنامهنويسی | Courier New 10 | |
| كد برنامهنويسی (پررنگ) | Courier New 10 | بله |
قلم فارسی
| موقعیت استفاده از قلم | انداره قلم | درشتی (Bold) |
| عنوان فصل | B Nazanin 30 | بله |
| متن | B Nazanin 14 | |
| متن پاورقی | B Nazanin 10 | |
| عنوان زيرفصل 1 | B Nazanin 18 | بله |
| عنوان زيرفصل 2 | B Nazanin 16 | بله |
| عنوان زيرفصل 3 | B Nazanin 16 | بله |
| عنوان زيرفصل 4 | B Nazanin 13 | بله |
| عنوان زيرفصل 5 | B Nazanin 13 | بله |
| شماره عنوانها | Zar 16 | بله |
| شماره جداول | Lotus 12 | |
| شماره شکلها | Lotus 12 | |
| عنوان جداول | B Nazanin 12 | |
| عنوان اشكال | B Nazanin 12 | |
| متن جداول | B Nazanin 10 | |
| متن جداول راستنويس | B Nazanin 10 | |
| متن اشكال | B Nazanin 10 | |
| مراجع (قسمت عادي) | B Nazanin 12 | |
| مراجع (قسمت پررنگ) | B Nazanin 12 | بله |
| توضيحات كد برنامهنويسی | B Nazanin 11 |
3- فرمولها (روابط ریاضی)
- واحد فرمولها و اعداد و مقادیر مندرج در متن بایستی مطابق با سیستمهای استاندارد ارائه شوند.
- هر فرمول نخستین باری که در متن استفاده میشود، بایستی تعریف شود.
- شیوهی نگارش فرمولها در تمامی متن بایستی یکنواخت باشد.
- همچنین از شمارهگذاری مناسب مطابق با فصل مذکور استفاده شود.
- تمامی روابط به شکل چپ چین و شماره رابطه به شکل راست چین تنظیم شوند و با فاصله مناسب و یکنواخت در متن بکار روند.
- ارجاع به روابط ریاضی همواره باید پس از درج خود آن روابط در متن صورت گیرد.
4- فاصله افقی و عمودی
- تنظیم فاصلهها به خوانایی متن، تفكیك مناسب بخشهای مختلف یك پایان نامه و زیبایی صفحات كمك میكند.
- فاصلة بین خطها بایستی 1.2 باشد. كافی است این كار یك بار روی سبك Normal اعمال گردد.
- پیش از هر تیتر یك فاصله عمودی به اندازه 30pt و پس از آن فاصله عمودی 24pt میباشد.
- پیش از عنوان اشكال و جداول و پس از شماره شكل یا جدول، دو فاصله خالی قرار میگیرد.
- تمامی كلمات مركب در زبان فارسی به استثنای صفات فاعلی باید از هم جدا نوشته شوند.
5- جداول، منحنی ها و شکل ها
- جداول و اشكال هر فصل باید از شماره 1 بههمراه شماره فصل مربوطه شمارهگذاری شود و در داخل متن (بلافاصله پس از بندی كه به آن شكل یا جدول ارجاع داده شده) آورده شود. در متن باید به تمامی جداول و شكلها ارجاع داده شود. در عنوان جداول و شكلها نام كمیت یا پدیده مورد مطالعه ذكر میشود. عنوان جداول در بالای جدول و عنوان شکل در پایین آن ذکر گردد.
- جداول، نمودارها وتصاویر باید خوانا، مرتب و مستقل باشند.
- هر جدول دارای شماره، عنوان، ستونها و یا ردیفهای یافته است.
- پاورقی و علایم اختصاری ممکن است در بعضی جدولها ضروری باشند.
- عبارت های به کار رفته در جداول و شکل ها بایستی حتی الامکان فارسی باشند.
- هرگز نباید یك شكل یا جدول پیش از معرفی آن، در متن ظاهر شود.
6- مراجع
- در بخش مراجع لازم است كه مراجع بهترتیب حضور در متن آورده شوند.
- در ابتدای متن و پس از اشاره به نام مولف و یا در پایان جمله به منبع اشاره شود.
- در پایان پاراگراف به منبع مورد نظر اشاره گردد.
- در پایان عنوان شکلها، نمودارها و جدولهایی که عیناً از مرجعی اخذ شده باشند.
- در صورتی که متنی بدون تغییر از منبعی نقل شود، باید در داخل علامت نقل قول ” ” قرار داده شود.
- به طور کلی، دوشیوه استاندارد جهت اشاره به مراجع در متن پایان نامه و ارائه فهرست منابع وجود دارد که در شیوهی اول از نام نویسنده و سال و در شیوه دوم از شماره مسلسل داخل کروشه [ ] استفاده میشود.
تعداد صفحات پیشنهادی جهت نگارش سمینار، پروژه و پایان نامه کارشناسی ارشد به شرح زیر است:
پایان نامه 100 الی 150 صفحه
پروژه و سمینار کارشناسی ارشد 60 الی 100 صفحه
قالب پایان نامه استاندارد در دو فایل زیر آورده شده است. دانشجویان می توانند فایل مربوطه را دانلود نموده و محتویات پایان نامه خود را داخل آن درج نمایند.
