الف) پژوهش چیست؟
پژوهش به معنای جستجوی هوشمندانه، خلاقانه و سازمان یافته در جهت یافتن حقایق است. لذا پژوهش با جمع آوری، بررسی و تفسیر منظم داده ها، راهکاری مناسب جهت پاسخ به یک سوال یا حل مشکل خاص را فراهم می سازد.
ب) فرآیند پژوهش شامل چه مراحلی است؟
پژوهش در رشته های مختلف علمی به شیوه های گوناگون انجام می شود و نمی توان یک روش مشخص که در همه شاخه های علوم کاربرد داشته باشد معرفی کرد. با این حال، اصول کلی حاکم بر فرآیند پژوهش عبارت است از:
گام اول. همه پژوهش ها با يک يا چند پرسش آغاز مي شوند. اين پرسش ها ذهن پژوهشگر را به خود مشغول کرده و او را به تلاش در جهت پاسخگويي به آن ها وا مي دارد.
گام دوم. پژوهشگر به جستجو در منابع علمي زمينه تحقیقی خود مي پردازد و با بررسي دقيق آن ها به تصوير روشن تري از ميزان دانش موجود در آن زمينه دست مي يابد، به اين مرحله”مرور پيشينه پژوهش” مي گويند. اگر در اين مرحله منابعي براي پژوهشگر مفيد باشد و از آن ها به نحوي استفاده کند، در گزارش تحقيق خود فهرستي کامل از تمام منابع مورد استفاده را به دقت و مطابق با استانداردهای تعیین شده ذکر مي نماید.
گام سوم. پژوهشگر به گردآوري اطلاعات و داده هايي مي پردازد که مي تواند در آينده مبناي تحليل ها و تفسيرهايي قرار گيرد که در نهايت به يافتن پاسخ پرسش هاي اوليه منجر شود.
اين بخش از پژوهش در حوزه هاي مختلف علمی به شیوه های متفاوتی انجام می شود. به طور مثال در پژوهش هاي حوزه هاي علوم انساني و علوم اجتماعي مانند روانشناسي، علوم تربيتي و جامعه شناسي از ابزارهايي مانند پرسشنامه، مصاحبه و مشاهده استفاده مي شود. در علوم تجربي پژوهشگران در اين مرحله به انجام آزمايش هاي مختلفي مي پردازند.
گام چهارم. داده هاي گردآوري شده به روش هايي مختلف، مانند استفاده از “مباني علم آمار ” سازماندهي و خلاصه مي شوند. اين سازماندهي و خلاصه سازي به نحوي صورت مي پذيرد که امکان توصيف و مقايسه نتايج حاصل شده براي پژوهشگر فراهم مي شود.
گام پنجم. پژوهشگر مي تواند بر اساس تحليل يافته هاي مراحل قبل به پاسخی روشن براي پرسش مطرح شده دست یابد.
گام آخر. نتايج پژوهش انجام شده منتشر مي شود.
سطح اصلی ترین نمود پژوهش در سطح دانشجویی، واحد پایان نامه می باشد.
ج) تعریف گزارش پایان نامه
ﭘﺎﯾﺎن ﻧﺎﻣﻪ ﮔﺰارﺷﯽ اﺳﺖ ﻣﮑﺘﻮب ﮐﻪ در آن داﻧـﺸﺠﻮ ﺑﺮرﺳـﯽ و ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺧﻮﯾﺶ را در ﯾﮑﯽ از ﺣﯿﻄﻪ ﻫﺎي رﺷﺘﻪ ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ ﻣﺮﺑﻮﻃـﻪ، زﯾـﺮ ﻧﻈـﺮ اﺳـﺘﺎد راﻫﻨﻤـﺎ اﻧﺠﺎم داده و نتایج ان را ارائه ﻣﯽ نماید.
د) اﻫﺪاف واﺣﺪ ﭘﺎﯾﺎن ﻧﺎﻣﻪ
هدف از انجام پایان نامه، فعالیت تمام وقت دانشجو تحت راهنمایی استاد راهنما برای انجام پژوهش های تحقیقاتی، به منظور فراگیری علمی روش تحقیق و ایجاد نوآوری پیرامون یک موضوع تخصصی است که شامل موارد زیر است:
– حل یک مشکل، بهینه سازی روش کنونی انجام یک کار، و یا انواع خدمات جدید
– گسترش و تعمیق دانش در یک زمینه خاص
– اﯾﺠﺎد اﻧﮕﯿﺰه برای ﺗﻔﮑﺮ ﺟﻬﺖ اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻮﺿﻮع و ﺑﺪﻧﺒﺎل آن ﭘﮋوﻫﺶ و ﺗﺤﻘﯿﻖ و اراﯾـﻪ راﻫﮑﺎرﻫـﺎي ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﺗﻘﻮﯾﺖ ﻧﮕﺮش ﺗﺤﻘﯿﻘﯽ
– آﺷﻨﺎﯾﯽ ﺑﺎ آخرین دستاوردهای علمی در یک زمینه خاص
– آﺷﻨﺎﯾﯽ و ﮐﺴﺐ ﻣﻬﺎرت در اﺳﺘﻔﺎده از روﺷﻬﺎي ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺟﻤﻊ آوري داده ﻫﺎ، ﭘﺮدازش داده ﻫﺎ و ابزارهای تحقیق
– آﺷﻨﺎﯾﯽ ﺑﺎ ﺷﯿﻮه ﺻﺤﯿﺢ ﻧﮕﺎرش
– ﮐﺴﺐ ﺗﻮاﻧﺎﯾ ﯽ در اراﯾﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻄﺎﻟﺐ
ه) اﻧﻮاع ﭘﺎﯾﺎن ﻧﺎﻣﻪ
ﭘﺎﯾﺎن ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﭘﮋوﻫﺶ ﺑﻨﯿﺎدي، ﮐﺎرﺑﺮدي و ﺑﻨﯿﺎدي – ﮐﺎرﺑﺮدي ﺑﺎﺷﻨﺪ . از این رو، انواع و اشکال ﻣﺮوري، ﮔﺮد آوري، ترجمه کامل از منابع دیگر و ﮔﺰارش ﻣﻮارد ﻧـﺎدر مورد قبول ﻧﻤﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ.
و) ﻣﺮاﺣﻞ کلی اﺟﺮاي ﭘﺎﯾﺎن ﻧﺎﻣﻪ
1- اﻧﺘﺨﺎب ﻋﻨﻮان و ﻧﮕﺎرش ﻃﺮح ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﯽ ﺗﺤﻘﯿﻖ یا پیشنهاده ( Proposal )
2- ﺗﺼﻮﯾﺐ پیشنهاده در گروه های مربوطه
3- انجام ﭘﺎﯾﺎن ﻧﺎﻣﻪ
4- ﻧﮕﺎرش گزارش ﭘﺎﯾﺎن ﻧﺎﻣﻪ
5- دﻓﺎع از ﭘﺎﯾﺎن ﻧﺎﻣﻪ
از آنجا که پایان نامه را می توان نتیجه کار دانشجو پس از طی مراحل پژوهش در حوزه ی تخصصی دانست، بدین جهت پایان نامه علاوه بر محتوای مناسب علمی می بایست از نگارش صحیح برخوردار باشد. با توجه به این مهم، و با اتکا بر اصول علمی روش تحقیق و ملاحظه روشهای پژوهش و نگارش پایاننامه، الگو و قالب معینی ( تمپلیت ) در جهت تهیه، تدوین و نگارش گزارش پایان نامه تنظیم شده است که از طریق همین سایت قابل بارگیری است. (اینجا کلیک کنید)
لذا امید است دانشجویان گرامی پیش از تهیه و تنظیم کتابچه پایاننامه، بامطالعه و رعایت نکات مطرحشده به نگارش پایاننامهای باکیفیت ( هم ازلحاظ محتوای علمی و هم نگارشی ) اقدام نمایند.